IPARD III 12. Çağrı Başladı:
Hayvancılık Yatırımlarında
%75’e Varan Hibe Desteği
Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) tarafından yürütülen IPARD III Programı‘nın 12. Başvuru Çağrı Dönemi başladı. “Tarımsal İşletmelerin Fiziki Varlıklarına Yönelik Yatırımlar” tedbiri kapsamında; süt, kırmızı et, kanatlı eti ve yumurta sektörlerinde yatırım yapmak isteyen çiftçi ve işletmelere %60’tan %75’e varan hibe desteği sağlanıyor. Bu rehberde, başvuru koşulları, uygun harcamalar, destek oranları ve sürece ilişkin tüm kritik detayları sizin için derledik.
IPARD III Programı ve 12. Çağrı Dönemi
IPARD (Instrument for Pre-Accession Assistance Rural Development), Avrupa Birliği tarafından aday ve potansiyel aday ülkelere kırsal kalkınma alanında sağlanan en önemli mali destek mekanizmasıdır. 2021-2027 dönemini kapsayan IPARD III Programı, Türkiye’de tarım sektörünün AB standartlarına uyumunu hızlandırmayı ve kırsal kesimdeki işletmelerin rekabet gücünü artırmayı hedeflemektedir.
IPARD III Programı, AB ve Türkiye Cumhuriyeti eş-finansmanı ile yürütülmektedir.
- Genel Amaç: Tarımsal gıda sektöründe verimliliği, rekabet gücünü ve sürdürülebilir üretimi artırmak; AB standartlarına uyumu sağlamak; genç çiftçileri desteklemek.
- Spesifik Amaç 1: Kırsal kesimde iş fırsatları yaratarak bölgelerin sosyo-ekonomik kalkınmasına katkı sağlamak.
- Spesifik Amaç 2: Atık su ve atık yönetimi, yenilenebilir enerji ve döngüsel ekonomi yatırımlarını AB Yeşil Mutabakatı doğrultusunda teşvik etmek.
- Spesifik Amaç 3: Daha fazla üreticinin desteklerden faydalanmasını sağlamak ve üreticilerin gıda zincirindeki konumunu iyileştirmek için toplu yatırımları desteklemek.
Kimler Başvurabilir? Genel ve Özel Koşullar
IPARD III 12. Çağrı dönemine başvurabilmek için öncelikle Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) veya Hayvan Kayıt Sistemi (HKS)’ne kayıtlı olmak gerekmektedir. Aşağıda, başvuru rehberinde yer alan temel uygunluk kriterlerini özetledik.
gerçek ve tüzel kişiler
(Kamu kurumları hariç)
(Başvuru tarihinde)
veya 3 yıl çalışma deneyimi
en az 5 yıl kira sözleşmesi
bulunmamalı
adli sicil kaydı olanlar
(Rehber Md.2.4)
Yatırımın uygulanacağı adreste bulunan tüm yapılar (mevcut ve yeni) ruhsatlandırılmış ve mevzuata uygun olmalıdır. Yatırım arazisi üzerinde kaçak veya ruhsatsız yapı tespit edilmesi halinde başvuru doğrudan reddedilir.
Hangi Sektörler Destekleniyor? Kapasite Şartları
IPARD III 12. Çağrı döneminde süt, kırmızı et, kanatlı eti ve yumurta sektörlerinde yatırımlar desteklenmektedir. Her sektör için belirlenmiş asgari ve azami kapasite limitleri bulunmaktadır. Yatırım sonunda ulaşılacak kapasite bu sınırlar arasında olmalıdır.
Süt ve kırmızı et sektörlerinde ahır/ağıl inşası, modernizasyon ve kapasite artırımı desteklenmektedir.
| Sektör / Alt Sektör | Asgari Kapasite | Azami Kapasite | Özel Not |
|---|---|---|---|
| Süt Sığırcılığı | 10 baş | 150 baş | Organik üretim de kapsamdadır. |
| Süt Mandacılığı | 5 baş | 50 baş | |
| Süt Koyunculuğu | 75 baş | 800 baş | |
| Süt Keçiciliği | 75 baş | 800 baş | |
| Kırmızı Et (Sığır) | 30 baş | 250 baş | Besicilik işletmeleri |
| Kırmızı Et (Manda) | 10 baş | 50 baş | |
| Kırmızı Et (Koyun) | 75 baş | 500 baş | |
| Kırmızı Et (Keçi) | 75 baş | 500 baş | |
| Kanatlı Eti (Broyler) | 15.000 adet | 100.000 adet | Organik: 3.000 adet |
| Kanatlı Eti (Hindi) | 1.000 adet | 10.000 adet | Organik dahil |
| Kanatlı Eti (Kaz) | 400 adet | 4.000 adet | Organik dahil |
| Yumurta Tavukçuluğu | 20.000 adet | 100.000 adet | Organik: 2.000 adet |
Küçükbaş hayvancılık işletmeleri (koyun/keçi) için asgari 75 baş kapasite şartı aranmaktadır.
- Süt ve et sektörlerinde, Tarımsal Üretim Planlama Kurulu Kararı ile belirlenen 11 ildeki 52 ilçede (su kısıtı bulunan) yeni işletme kurulumu destek kapsamı dışındadır.
- İstisna: 1 Ocak 2024 öncesi Tarım ve Orman Bakanlığı onaylı Organize Hayvancılık Bölgesi olan alanlar, su kısıtlamasına bakılmaksızın destek kapsamındadır.
Hibe Oranları ve Mali Destek Limiti Ne Kadar?
Destek oranları, yatırımın türüne, başvuru sahibinin özelliklerine ve yatırımın yerine göre değişiklik göstermektedir. Baz kamu katkısı toplam uygun harcama tutarının %60’ıdır. Ancak aşağıdaki durumlarda bu oran artırılabilir.
Destek oranları, üretici örgütleri ve organik üretimde %70’e, ek kriterlerle %75’e kadar çıkabilmektedir.
| Durum / Kriter | İlave Destek Oranı | Maksimum Oran |
|---|---|---|
| Baz Kamu Katkısı | — | %60 |
| Üretici Örgütleri (Ortaklaşa Yatırım) | +%10 | %70 |
| Organik Tarım Sertifikası | +%10 | %70 |
| Başvuru sahibi 40 yaş altı | +%5 | %65 / %75* |
| Dağlık Alanda Yatırım | +%5 | %65 / %75* |
| Atık Su / Yenilenebilir Enerji / Döngüsel Ekonomi Yatırımı | +%10 | %70 / %75* |
* Maksimum toplam destek oranı %75 ile sınırlıdır. Birden fazla kriterin birleşmesi durumunda %75 aşılamaz.
- Süt ve Et Sektörleri: En az 20.000 Avro — En fazla 750.000 Avro
- Yumurta Sektörü: En az 20.000 Avro — En fazla 500.000 Avro
- Broyler ve Hindi: En az 20.000 Avro — En fazla 375.000 Avro
- Kaz Sektörü: En az 20.000 Avro — En fazla 125.000 Avro
- 12. Çağrı kur (belirtilmişse): 1 Avro = 52,7585 TL
Hangi Harcamalar Destekleniyor? (Uygun Harcamalar)
Destek kapsamındaki uygun harcamalar dört ana başlık altında toplanmıştır: Makine-Ekipman, Yapım İşleri, Hizmet Alımları (Genel Harcamalar) ve Görünürlük.
Yatırım bütçenizde yer alan harcama kalemleri, TKDK’nın “Uygun Harcamalar Listesi” ile uyumlu olmalıdır.
inşası, genişletilmesi,
modernizasyonu
yem hazırlama, gübre depolama,
otomatik kontrol sistemleri
(işletmenin enerji ihtiyacı
kadar) — %10 ek destek
sistemleri, atık su tesisi
%10 ek destek
danışmanlık, iş planı
(yapım+makine toplamının %10’u)
Toplam uygun harcamanın
%1’ine kadar
Arazi satın alımı, ikinci el makine-ekipman, canlı hayvan alımı, KDV ve diğer vergiler, işletme giderleri, bakım ve sigorta giderleri, kira-satın alma maliyetleri bu tedbir kapsamında desteklenmez. Ayrıntılı liste için rehber Md.4.2’ye bakınız.
Başvuru Nasıl Yapılır? Adım Adım Süreç
IPARD III 12. Çağrı dönemine başvurmak için izlenecek yol haritası aşağıda özetlenmiştir. Süreç, online başvuru, başvuru paketinin teslimi, idari ve uygunluk kontrolleri, yerinde kontroller ve sözleşme aşamalarından oluşmaktadır.
Başvuru süreci, çağrı ilanında belirtilen takvim doğrultusunda titizlikle yürütülmelidir.
- Başvuru Formu ve Ekleri (A1, A2, A3, A4, A5, A6, A7, A8)
- İş Planı (B1, B2 veya B3 formatında; uygun harcama tutarına göre)
- Teknik Proje (Mimari, Statik, Elektrik, Mekanik Projeler, Metraj, Makine Yerleşim Planı)
- Seçilen ve Seçilmeyen Teklifler (Teklif Alma Kuralları Rehberi’ne uygun)
- Teknik Şartnameler ve Keşif Özetleri
- Tapu, kira sözleşmesi, ruhsat, ÇKS/HKS belgesi, diploma vb. resmi belgeler
Online başvuru çağrı ilanında belirtilen tarih ve saatte sona erer. Başvuru paketi ise ilgili İl Koordinatörlüğü’ne veya İl İrtibat Ofisi’ne elden teslim edilmelidir. Yapı ruhsatı onay tarihi çağrı kapanış tarihinden önce olmalıdır. Eksik evrak için 5 iş günü, itiraz için 10 iş günü süre tanınmaktadır.
Projeniz Ne Kadar Puan Alacak? Sıralama Kriterleri
Projeler, IPARD Programı Sıralama Kriterleri‘ne göre 100 puan üzerinden değerlendirilir. Yüksek puan alan projeler, çağrı bütçesi doğrultusunda önceliklendirilir.
| No | Kriter | Maksimum Puan |
|---|---|---|
| 1 | Sektöre Göre Yatırım Tutarı (Küçük ölçekli yatırımlar daha yüksek puan alır) | 15 |
| 2 | Organik Tarım Sertifikası | 10 |
| 3 | Yatırım Alanı Mülkiyeti (Arazi başvuru sahibine ait ise) | 10 |
| 4 | Planlı Üretim Bölgesi / Yeni İl / S4 İli | 10 |
| 5 | İlk Kez IPARD Sözleşmesi (Daha önce sözleşme imzalamamışsa) | 20 |
| 6 | Kadın veya Ortopedik Engelli Yetkili (%40-59) | 10 |
| 7 | Başvuru Sahibi Statüsü (Üretici Örgütü +15, Gerçek Kişi +5) | 15 |
| 8 | Yenilenebilir Enerji Yatırımı | 10 |
| TOPLAM | 100 | |
İş planı, Mali Değerlendirme (65 Puan) ve Yönetim/Teknik Kapasite (35 Puan) olmak üzere 100 puan üzerinden değerlendirilir. İş planı puanı 40’ın altında olan projeler doğrudan reddedilir. B1/B2 planlarında NBD ≥ 0 şartı aranırken, B3 planlarında bu şart aranmaz.
Sözleşme, Ödeme ve Uygulama Sonrası Yükümlülükler
Desteklenmeye hak kazanan projeler için TKDK ile sözleşme imzalanır. Uygulama Dönemi (yatırım süresi) ve Uygulama Sonrası Dönem (5 yıl) olmak üzere iki ana dönem bulunmaktadır.
Yapım işi yoksa 9 ay
(Azami süreler)
içinde su basmanı seviyesine
gelinmeli (yapım işlerinde)
> 350.000 Avro → En fazla 2 taksit
%50’ye kadar avans
(24 ay geçerli teminat mektubu ile)
çalışır durumda tutulmalı,
sigortalattırılmalı
hayvan refahı, atık yönetimi)
sertifikaları alınmalı
Yararlanıcının yatırımı sözleşmeye aykırı uygulaması, taahhütlerini yerine getirmemesi veya uygulama sonrası dönemde yatırımı amacı dışında kullanması durumunda TKDK sözleşmeyi feshetme, ödemeleri durdurma ve ödenen tutarları yasal faiziyle geri talep etme hakkına sahiptir.
En Çok Merak Edilen Sorular
Yeni kurulacak bir işletme için başvuru yapabilir miyim?
Evet, bu tedbir kapsamında hem mevcut hem de yeni tarımsal işletmeler uygundur. Yeni işletme kurulumları, sektöre özel kapasite limitlerine tabidir. Yeni işletmeler için iş planında NBD ≥ 0 şartı aranır.
Kaç proje için başvuru yapabilirim? Toplam destek sınırı nedir?
IPARD III dönemi boyunca en fazla 4 proje için destek alınabilir. Toplam uygun harcama limiti süt/et sektörlerinde 1.000.000 Avro, broyler/hindide 500.000 Avro, kazda 250.000 Avro’dur. Aynı çağrı döneminde yalnızca 1 proje başvurusu yapılabilir.
Yatırım alanı kiralık ise başvuru yapabilir miyim?
Evet, kiralanan mülkler üzerinde yapılacak yatırımlar uygundur. Ancak kira sözleşmesi, yatırımın tamamlandığı tarihten itibaren en az 5 yılı kapsamalıdır. Kira sözleşmesi süresi sözleşme aşamasında kontrol edilecektir.
Kaçak veya ruhsatsız yapım varsa ne olur?
Yatırım arazisi üzerinde kaçak, ruhsatsız veya mevzuata aykırı herhangi bir yapı tespit edilmesi durumunda başvuru reddedilir. Bu nedenle başvuru öncesinde tüm yapıların ruhsatlı ve mevzuata uygun olduğundan emin olunmalıdır.
Yenilenebilir enerji yatırımı için şebeke bağlantısı şart mı?
Evet, IPARD III kapsamında sadece şebekeye bağlı (on-grid) yenilenebilir enerji sistemleri desteklenmektedir. Başvuru paketinde lisanssız elektrik üreticileri için dağıtım sistemine bağlantı anlaşması sunulmalıdır.
Organik tarım yapacak işletmeler için ek destek var mı?
Evet, organik tarım sertifikasına sahip işletmeler +%10 ilave destek oranından yararlanır (%70). Ayrıca sıralama kriterlerinden 10 puan alır. Yeni işletmeler için nihai ödemede, mevcut işletmeler için başvuruda sertifika sunulmalıdır.
Proje reddedilirse itiraz hakkım var mı?
Evet, TKDK’nın kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren 10 gün içinde yazılı itirazda bulunabilirsiniz. İtirazlar, İl Koordinatörlüğü veya Merkez tarafından 15 iş günü içinde karara bağlanır.
Beta Mühendislik ile IPARD Başvurunuzu Güvence Altına Alın
IPARD III 12. Çağrı dönemi, hayvancılık sektöründe yatırım yapmak isteyenler için %75’e varan hibe desteği ile büyük bir fırsat sunuyor. Ancak başvuru sürecinin karmaşıklığı, teknik proje ve iş planı hazırlığındaki titizlik gereklilikleri, doğru adımlar atılmadığında başvurunun reddedilmesine yol açabiliyor.
Beta Mühendislik Proje Danışmanlık olarak; IPARD başvuru sürecinin her aşamasında yanınızdayız. İş planı, teknik proje, başvuru paketi hazırlığı, uygun harcama listesi oluşturma, yerinde kontrol hazırlığı ve sözleşme süreçlerinde uzman ekibimizle projenizi başarıya ulaştırıyoruz.